banner92

banner93

banner94
10 Ağustos 2020 Pazartesi

KURBAN BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN

TÜRKİYE’DE VERGİDEN MUAF OLDUĞU İDDİA EDİLEN SURİYELİLER İLE TÜRK ŞİRKETLERİ REKABET EDEMİYOR

Suriyeli firmalara karşı Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Türk firmaları rekabet edemiyor. Bunun nedeni ise kamuoyununda uzun süre gündemine düşen "Suriyelilerin vergiden muaf olduğu" iddiası. Konuyu sizler için araştırdım.

02 Temmuz 2020 Perşembe 10:11
TÜRKİYE’DE VERGİDEN MUAF OLDUĞU İDDİA EDİLEN SURİYELİLER İLE TÜRK ŞİRKETLERİ REKABET EDEMİYOR
“SURİYELİ GEÇİCİ SIĞINMACILAR GÜNEYDOĞU ANADOLU’DA EKONOMİYİ ELE GEÇİRİYORLAR”

Konu ile ilişkin değerlendirmede bulunan TAVAK Vakfı Başkanı Prof. Dr. Faruk Şen: “Suriye’nin Türkiye’deki etkenliği her geçen gün daha da artıyor. Suriye’den gelen ve milyonlarca doları Türkiye’ye sokan kişiler Gaziantep, Kahramanmaraş gibi bölgelerde sanayiye el koyuyorlar. Bunun en çarpıcı modellerinden biri Kahramanmaraş’ta iplik boyama tesislerinin her geçen gün daha fazla Suriyelilerin eline geçmesi. Dolar bazında bu tesisleri 5 veya 10 yıllığına kiralayan hatta satın alan Suriyeliler, kendileri çalışarak üretime başlıyorlar. Türk kuruluşları buralarda artık hiç tutunamıyor ve makinelerini satmak zorunda kalıyorlar. Böylece Suriyeli geçici sığınmacılar hiçbir vergi ödemedikleri için karlı bir duruma geçiyorlar. Suriyeliler vergi mükellef olmuyorlar, paralarını kaçak getiriyorlar ve burada üretime geçiyorlar. Diğer branşlarda da Gaziantep, Hatay, Mersin ve Şanlıurfa’da da bunları görüyoruz. Suriyelilerin en büyük avantajı 20 yaşında bir Suriyelinin en az 3 tane çocuğu olması, bu çocuk sayısının 30 yaşına kadar 6’yı buluyor. Suriyeli kadınlar birbirleri ile çocuk doğurma yarışı içerisindeler. Türkiye Cumhuriyeti bu çocukların doğum masraflarının ödediği gibi, hastanelerde hiçbir para almıyor. Bunların çocukları da üniversitelere sınavsız alınıp, okuma şansına sahip. Türkler özel vakıf üniversitelerine büyük paralar öderken, Suriyeliler bunu bedavaya getiriyorlar” dedi. Almanyalı Türkler ile Suriyelilerin karşılaştırılmasına da değinen Şen: “Almanya’da 1961’de giden Türkler, 1980’lerden itibaren işletme sahipleri oldular ve bölgenin Alman Sanayi ve Ticaret Odası Türklerin bu şirketlerinin Alman şirketlerine zarar vermeyecek bir şekilde olursa ancak kurulmasına izin veriyorlardı. Türkler içinde bulundukları Avrupa ülkelerinde hem fazla vergi öder, hem de içinde bulunduğu bölgelerde maliyenin sıkı denetimi olduğu için fazla ceza öderlerdi. Türkiye Suriyelilere bu olanağı aşırı şekilde tanıyor. Hükümet 500 bin $ banka hesabına para yatıran Suriyeliye vatandaşlık vermeyi düşünürken, milyon dolarlar ile işletmeler kuran Suriyeliler, bankalarda 1 kuruş para tutmuyorlar” dedi.   

Türkiye’de Suriyeli esnaf ve tüccarların vergiden muaf oldukları uzun zamandır kamuoyunun gündemindeydi. Bu konuda en güçlü ses İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Ümit Özdağ’dan çıkıyordu.

PROF. DR. ÜMİT ÖZDAĞ BU ALANDA ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYOR

2018 yılında Yeniçağ gazetesi haberinde “Suriyeli Sığınmacılar” konferansında bu konuya da değinen Özdağ: “Türk esnaf vergi ödüyor, Suriyeli vergi ödemiyor. Üstelik kaçak mal satıyor” demiştir. Türkiye’nin pek çok ilinde Suriyeliler ile ilgili araştırmalarını kamuoyuna paylaşan Özdağ, 2020 yılının başında Gaziantep’te Ayıntab Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Ökkeş Sabah’a bölgeyle ilgili değerlendirmede bulunmuştu. Özdağ: “Suriyeli sığınmacılar geldikleri ilk yıllarda Türk işçilerin yarı parasına çalışıyorlardı. Bunda kayıt dışı istihdam edilmelerinin de payı vardı. Ancak bu devletin vergi gelir kaleminin azalmasına sebep olan bir etmendi. Suriyeli sığınmacılar artık Türk işçilerle aynı paraya çalışmak istiyorlar. Bu durumdan artık sanayiciler de memnun değil. Ayrıca 2012-2019 yılları arasında Gaziantep’te toplam kapanan şirket sayısı 3929.
Gaziantep’te sığınmacılar nedeniyle büyük bir işsizlik sorunu da ortaya çıkmıştır. 2010 yılında Adıyaman, Kilis ve Gaziantep’te işsiz sayısı 55 bin dolayında iken, 2019 yılında 112 bin seviyesine çıkmıştır. Suriyeli çalıştıranlara devletin teşvik vermesi sebebiyle Suriyeliler daha çok tercih edilmekte bu durum da Gaziantep’te Türkler arasında işsizliği artırmaktadır.
Ekonomik sorunlardan bir tanesi de konut fiyatlarındaki artış. Suriyelilerin gelmesiyle birlikte artan konut ihtiyacına paralel olarak Gaziantep’te kira fiyatları %111 artış göstermiştir. Suriyelilerin yükünü yine Gaziantep halkı ödemek zorunda kalmıştır” demişti.

MÜLTECİLER DERNEĞİ BU İDDİALARI YALANLIYOR

Konuyla ilişkin Mülteciler Derneği ise bu iddiaları yalanlıyor. Yapılan açıklamada “Vergi denetimi illerde ve ilçelerde yetkili olan vergi müdürlüğüne bağlı personel tarafından yapılmaktadır. Her ticari işletme vergi ödemekle yükümlüdür. Kaçak olarak çalıştırılan veya vergi vermeyen bir işletme varsa bu onlara verilen bir haktan dolayı değildir. Suriyeli esnafların vergi konusunda ne bir muafiyeti ne de bir ayrıcalığı vardır. Bir Türk esnaf nasıl ki bir iş yeri açtığında ticaret/esnaf odasına kayıt olması gerekiyor, yazar kasa alıp yaptığı satışlar üzerinden fatura kesmesi gerekiyorsa Suriyeliler veya diğer yabancılar için de aynı şeyler geçerlidir. Eğer bir belediye sınırları içerisinde kaçak olarak işletilen bir kafe, bakkal, market veya giyim mağazası varsa bunun Suriyelilere sağlanan bir ayrıcalıktan dolayı olmadığını bilmelisiniz” denilmiştir.

İŞ İNSANI AHMET BUĞRA MAÇİN “HAKSIZ REKABET DEVAM EDİYOR”

Türkiye’de Kahramanmaraş’ta tekstil sektöründe faaliyet gösteren iş insanı Ahmet Buğra Maçin,  kamuoyunda zaman zaman özellikle İYİ Partili Ümit Özdağ’ın dile getirdiği bir soruna işaret ediyor: “Türkiye’ye yoksul mültecilerin yanında gelen zengin Suriyeli iş insanları.”

 Ahmet Buğra Maçin bize bu konuyu derinlemesine anlattı ve Türkiye’deki Suriyeli girişimcilere sağlanan avantajların rekabeti ortadan kaldırdığını belirtti.

SURİYELİLER SERMAYESİNİ ÜLKEYE NASIL SOKUYOR?

 “Birçok Suriyeli tüccar arasında çok zengin olanlar para transferleri ile uğraşıyorlar ve bunu da altın üzerinden yaparlar. Bunları da gayri resmi yaparlar” diyen Maçin, “bu işlemleri nakliye firmaları üzerinden kaçak yollar ile Türkiye’ye sokuyorlar. Zaten Ortadoğu’da bir sistem var. Bu sitemi döviz büroları üzerinden gerçekleştirirler. Verirler parayı döviz bürolarına onlar diğer ülkeye geçirirler” dedi.  Bu durumu Sarraf’ın İran’a ambargo uygulandığı dönemde Türkiye ile yaptığı ticaret yöntemine benzeten Maçin, zengin Suriyelilerin hangi sektörlere girdiklerinin de aktadı.

 

“SURİYELİ ZENGİN TÜCCARLAR TÜRKİYE’DE İMALAT VE TEKSTİL SEKTÖRÜNE GİRDİLER”

 Halep ve Şam gibi bölgelerde savaştan önce ticaretle uğraştığını belirten Maçin şu analizi yapıyor: “Çok zengin olan Suriyelilerin iç savaştan sonra bir kısmı Mısır’a kaçtı, bir kısmı da Türkiye’ye geldi. Türkiye’de ise Gaziantep, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Mersin ve Hatay gibi bölgelere geldiler. Bu zengin Suriyeli tüccarlarda da en belirgin sektör ise atölyecilik oldu. Çünkü insan çok ve maaşları çok az olduğu için daha az maliyetle iş yapıyorlar ve böylelikle de daha fazla mal satıyorlar. Bu süreç 3-5 yıla komple Türklerden onların eline geçer. Bizim sektöre, kumaş üretimine gelecek olursak şu anda Türklerin elinde. Fakat yavaş yavaş boya atölyeleri sezonluk kapandıkları için Türk firmaları artık ikinci plana düşüyorlar. “

SURİYELİLER UCUZ TEKSTİL ÜRÜTİMİNDE TÜRK FİRMALARINI GEÇİYOR

Tekstil firmalarının işleyişi hakkında bilgi veren ve Suriyeli firmaları anlatan Maçin: “Şimdi ham bölümü, boya bölümü ve hazır giyim bölümü vardır. 3 bölümden oluşur. Zaten hazır giyim alanında Suriyeliler bizden “ucuz mal” konusunda iyiler. Artık Türk firmaları ucuz mal yapmıyor. Sadece mecburen yüksek kalitede mal üretiyorlar. Eskiden ucuz mal üreten Türk firmalarının yerine Suriyeliler geçti. İstanbul Zeytinburnu bölgesi gibi” dedi.

SURİYELİ FİRMALAR IRAK’A İHRACAT YAPIYOR

Suriyeli firmaların büyümesine dikkat çeken Maçin, Suriyeliler ile Iraklıların durumu çok iyi olduğu için eskiden Irak’a mal satan Türk firmalarının işlerini şu anada Suriyeliler aldığını söylerken Mal gönderme problemlerinin olmadığını, Suriyelilerin lojistik firmalarının olduğunu belirtiyor. Bu sevkiyatların kaçak yapıldığını iddia eden Maçin, Suriyelilerin vergiden muaf oldukları için çok kolay sevkiyat yapabildiklerini, sezonluk fabrikaları kapattıkları için Türk firmaları ikinci plana geçtiğini aktardı.

SURİYELİLER PARAYI BASIP TÜRK FİRMALARININ MAKİNELERİNİ TOPLUYOR

İmalat için Suriyelilerin firmalarının tekstil makinelerini hem boya, hem de örgü için Türk firmalarından topladıklarını söyleyen Maçin: “Kahramanmaraş’ta sıkışan, nakde ihtiyacı olan Türk firmalardan makine topluyorlar. Bu makinelerin düzene girmesi, aktif bir şekilde işlemesi ise 1 ya da 2 yıl sürüyor. Yani 2 ile 4 yıl arasında bizim örgü ve boyahane kısmında Türk firmaları geriye gidecek yavaş yavaş, elbette büyük 5-10 tane firma kalabilir ama orta ölçekliler geriye düşecek, Suriyeliler öne geçecek. Çünkü niye, buraya getirdikleri yüksek sermayeden dolayı kazanıyorlar” dedi.

SURİYELİLERİN SERMAYESİNİN BÜYÜKLÜĞÜ BİLİNMİYOR

Suriyeli firmaların sayıları hakkında gerçekçi bir sayı verilemeyeceğini çünkü resmi olarak bankacılık sistemini kullanmadıklarını iddia eden Maçin, Suriye’de bir vergi sisteminin ve bankacılık sisteminin olmadığını ve Ne kadar dolarla veya altınla geldiklerini kimse bilmediğini söyledi.

“ALT VE ORTA ÖLÇEKLİ TÜRK FİRMALARI SURİYELİLERİN ELİNE GEÇECEK”

Bu sürecin gidişatını değerlendiren iş insanı, “Benim gördüğüm gelecek 5 yıl içerisinde tekstil sektörünü Güneydoğu Anadolu bölgesinde Suriyeliler ele geçirecekler. Firmalarımız ise otomatik olarak geride duracaklardır. Bunlarda orta ölçekli ve alt işletmeler. Büyükler ayakta kalacaktır” değerlendirmesinde bulundu.  Bölgede istihdamdan demografik yapıya kadar Türklerin aleyhine çok ciddi bir değişim olduğunu belirten Maçin’in önerisi  ise devlet kontrolü. Çalışan kaçak Suriyelilerden, vergi ödemeyenlere kadar ciddi bir denetimsizlikten yakınan Maçin, Suriyeli zenginlerin ağırlıklı olarak restoran ve tekstilde sektöründe olduğunu ifade etti. “ Şu anda İstanbul Aksaray tamamıyla Suriyeli restoranlarla doldu. Aksaray’da Türklerin kiralayamadıkları yerleri adamlar tutabiliyorlar. Bugün Merter’de, Zeytinburnun’da Türklerin 5-10 bin dolar veremeyip kiralayamadıkları dükkanları Suriyeliler kiralayabiliyor” diyen Maçin önerisini tekrar ediyor: “Eşitlik varsa herkese geçerli olması lazım. Bana uygulanan neyse onlara da uygulanmalı ve Türk firmaların rekabet gücü arttırılmalıdır.”

HABER / DOĞUKAN YILDIZ

HABER FOTOĞRAFI/  HÜRRİYET

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    SAYFALAR
    ARŞİV