banner92

banner93

banner94
21 Eylül 2019 Cumartesi

Kızılay’ın içi ciddi bir şekilde boşaltılıyor

İstanbul’da 183 yıl önce tarım üretimi, döviz, faiz, ticaret nasıldı?

09 Temmuz 2019, 18:17
İstanbul’da 183 yıl önce tarım üretimi, döviz, faiz, ticaret nasıldı?
Doğan Satmış
 Alttaki satırlar, 7 Nisan 1836 yılında İstanbul’da bulunan Feldmareşal Helmuth Von Molke tarafından
yazıldı:
“Paranın ayarının bozulması artık son haddine gelmiştir. Daha on iki sene önce (yani 1824’te) bir
İspanyol Taler’i 7 kuruştu, şimdi 21 kuruşa alınıyor. O zamanlar 100.000 Taler serveti olan bugün
ancak 33.000 Taleri olduğunu görmektedir. Bu bela her memleketten ziyade Türkiye’de büyüktür,
çünkü burada toprağa pek az sermaye yatırılmaktadır ve servet çok defa paradan ibarettir.
Avrupa’nın medeni memleketlerinde servet, kıymetli metaların herhangi gerçek bir üretiminden
doğar, servetini bu yolda elde eden adam aynı zamanda devletin servetini de artırır, para ise sadece
onun sahip olduğu mallar için bir ifade vasıtasından ibarettir. Türkiye’de ise para malın kendisidir,
servet de esasen mevcut olan para miktarının tesadüfi olarak şu ya da bu fertte toppanmasından
ibarettir. Çok yüksek olan yüzde 20 nizami faiz, sermayelerin büyük faaliyeti için bir delil olmaktan
çok uzaktır.
Halk, bir fabrika, bir değirmen ya da bir çiftlik kurmaktansa 100.000 kuruşa bir mücevher satın
almayı tercih eder. Hiçbir yerde burdakinden fazla süs eşyası merakı yoktur ve zengin ailelerde
çocukların bile daşıdıkları mücevherler memleketin fakirliği için parlak bir delildir. Ziraatin durumu
bundan da kötüdür. Zorunlu ihtiyaç maddelerinin fiyatlarının dört misli arttığından şikayet
edilmektedir. Fiyat artması doğrudur. Memleket içinde kimse ziraatle uğraşmak istemiyor. Böylelikle
hükümet, 800.000 bin nüfuslu İstanbul’un kapılarından bir saatlik yerde uçsuz bucaksız verimli
topraklar ekilmeden dururken, buğdayı Odesa’dan satın almak zorunda kalıyor.”
Molke, 1836 yılında genç bir subay olarak İstanbul’a gelmiş bir kaç yıl kaldı. Arkadaşlarına yazdığı
mektuplar, o günlerden çok ilginç notlar içeriyordu. Sonradan kitap haline getirildi..
Üstteki satırları okuyunca, bugünkü Türkiye’ye ne kadar benzediğini şaşkınlıkla fark ediyor insan.
Aradan neredeyse iki asır geçmiş ama ekonominin yapısı, aynı özellikleri koruyor.
Sizce de ilginç değil mi?

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    SAYFALAR
    ARŞİV